Doğu Türkistan: Sağır Edici Bir Sessizliğin Anatomisi ve Bir Medeniyetin Hafıza Direnişi

Maarif Platformu ve İstanbul Medeniyet Enstitüsünün destekleri ile icra edilen “Aile Okulu Veli Eğitimi” programı, 28 Mart akşamı kalbimizi ve zihnimizi Doğu Türkistan’ın mazlum coğrafyasına kilitleyen müstesna bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Programın konuğu; kalemini İslam dünyasının kanayan yaralarıyla bileyen Yeni Şafak gazetesi köşe yazarı ve Derin Tarih dergisi Genel Yayın Yönetmeni, araştırmacı-yazar Taha Kılınç idi. Sayın Kılınç, geçtiğimiz aylarda okuyucuyla buluşan ve büyük ses getiren “Kayıp Coğrafyanın İzinde: Doğu Türkistan Seyahatnamesi” isimli eserinden süzülen, bizzat bölgedeki gezi ve derinlemesine incelemelerine dayanan sarsıcı intibalarını bizlerle paylaştı.

Taha Bey’in sunumunu büyük bir teessür ve dikkatle takip ederken anlatılanların sadece birer “insan hakları ihlali” olmadığını; aksine bir milletin ruhunu, hafızasını ve kimliğini yeryüzünden silmeye yeminli, kan dondurucu bir topyekün “dini ve kültürel soykırım” mekanizması olduğunu dehşetle müşahede ettik. Bu sinsi çarkın dişlileri arasında şahit olduğumuz sahneler, yöntem olarak Gazze’deki vahşetten daha derin, daha sistemli ve daha sessiz bir yıkımı işaret etmektedir. Orada yaşananlar, bir medeniyetin mahremiyetine ve aile yapısına yönelik küresel bir kuşatmanın en uç örneğidir.

Bu değerlendirme yazısını kaleme almaktaki yegâne gayemiz; bölgedeki sinsi asimilasyonun ontolojik boyutlarını deşifre etmek, medyatik dezenformasyonun ardındaki gerçekleri gün yüzüne çıkarmak ve en önemlisi, bu davayı geçici bir gündem değil, “dinmeyen bir şuur” haline getirmektir. Aşağıdaki satırlar, maarif davamızın ve aile yapımızın bu küresel saldırıya karşı nasıl bir “çelik çekirdek” duruşu sergilemesi gerektiğini tartışan bir hakikat çağrısı niteliği taşımaktadır. Gelin, bu sessiz çığlığın anatomisini birlikte çıkaralım ve bu metni bir “uyanış vesilesine” dönüştürelim.

• İnanç ve Kimlik Suç Sayılıyor: Sadece başörtüsünün yasaklanması veya camilerin kapatılmasıyla kalınmıyor; evlerdeki Kur’an-ı Kerimler toplatılıyor, seccadeler suç unsuru sayılıyor. Hatta “selamün aleyküm” demek bile “radikalleşme belirtisi” olarak fişlenme sebebi.
• “Kardeş Aile” Projesiyle Mahremiyetin İlgası: Zulmün en sinsi ve ahlaksız boyutu, Uygur ailelerinin evlerine zorla yerleştirilen Çinli memurlardır. “Kardeş Aile” adı altındaki bu uygulama ile Müslüman Türk ailelerin en mahrem alanına sızılıyor; sofrasından yatak odasına kadar her anı denetlenerek aile yapısı içeriden çökertiliyor.
• DNA ve Biyometrik Veri Hırsızlığı: Bölge adeta devasa bir “açık hava hapishanesine” dönüştürülmüş durumda. “Sağlık taraması” adı altında milyonlarca Uygur Türkünün DNA örnekleri, ses kayıtları ve iris taramaları zorla alınıyor. Bu veriler, kişiyi her adımda takip eden ve en küçük bir “aykırı” harekette toplama kampına gönderen o korkunç algoritmayı besliyor.
• Hafıza Kıyımı (Epitaph): Sadece yaşayanlar değil, ölüler bile bu zulümden nasibini alıyor. Tarihi mezarlıklar iş makineleriyle dümdüz ediliyor, yerlerine otoparklar veya parklar yapılarak halkın geçmişle olan bağı, mezar taşlarına kadar kazınarak yok ediliyor.
• Çocuk Toplama Kampları: Anne ve babaları kamplara gönderilen çocuklar, “yatılı okul” adı verilen tesislerde tamamen Çinli bir kimlikle, dillerinden ve dinlerinden koparılarak adeta manevi birer “yeniçeri” gibi yetiştiriliyor.
• Dijital Puanlama: İbadet eden, selam veren veya başörtüsü takan birinin “puanını düşürerek” onu toplumdan tecrit ediyor. Yani zulmü, modern bir “puanlama algoritması” içine gizleyerek meşrulaştırıyor.

Çin, Doğu Türkistan’da sadece fiziksel bir duvar örmüyor; devasa bir “yazılımsal manipülasyon” yürütüyor. Bilgisayarınıza sızan bir virüsün, antivirüs programını kandırıp kendini “sistem güncellemesi” olarak göstermesi gibi; Çin de toplama kamplarını dünyaya “Mesleki Eğitim Merkezi” olarak pazarlıyor. Kendi medyamızda veya akademimizde, “Çin aslında Uygurlara refah götürüyor” diyen sesler, bu virüsün bizim bağışıklık sistemimize sızmış “Truva atları” rolü görüyorlar. Hükümetleri ve kamuoyunu, “ekonomik kalkınma” masallarıyla afyonluyorlar.

Tüm bu tablo bize şunu gösteriyor: Karşımızdaki güç sadece tankla tüfekle değil; biyolojik verilerle, dijital takip sistemleriyle ve mahremiyete sızan sinsi projelerle bir milleti “yaşarken yok etmeyi” hedefliyor.

Ancak sunumda zihnimi kurcalayan ve cevabı maalesef “geçiştirilen” asıl soru şuydu: Bu kadar aşikâr olan bir zulüm, neden dünya kamuoyunda ve bilhassa İslam coğrafyasında hak ettiği yankıyı bulamıyor? Neden bir “Gazze” kadar gündem olmuyor?

Bu soruya Taha Bey şöyle cevap veriyor: Çin’in bugün sadece kendi sınırları içinde değil, içimize kadar sızan devasa bir dezenformasyon ağı kurduğu su götürmez bir vakıadır. Hükümet yetkililerini ikna etme kabiliyeti, karar vericiler üzerinde kurduğu “ekonomik ipotek” ve medyayı ustaca susturan o sinsi mekanizmalar bulunuyor.

Diğer taraftan Doğu Türkistan’daki bu sağır edici sessizliği sadece Çin’in “diplomatik baskısı” veya “bilgi kirliliği” ile açıklamak, buzdağının sadece görünen kısmına bakmak, hatta meseleyi hafife almak olur. Zihnimizde hâlâ taşların yerine oturmadığı, “Neden hâlâ bir adım atılamıyor?” sorusunun cevapsız kaldığı karanlık noktaların, buzdağının su altındaki devasa gövdesinin göz önüne serilmesi gerekiyor.

1. Ekonomik Kelepçe: Kuşak ve Yol Projesi İslam dünyası bugün, milyarlarca dolarlık yatırımlarla Çin’in “Kuşak ve Yol” projesine eklemlenmiş durumdadır. Ekonomik bağımlılık, maalesef vicdani reflekslerin önüne geçmiş; ticaret hacmi, mazlumun ahından daha ağır basar hâle gelmiştir.

2. Batı Hegemonyasına Karşı Çin Bir “Sığınak” mı? Birçok İslam ülkesi, Batı’nın (ABD ve AB) emperyalist baskılarına karşı Çin’i jeopolitik bir “denge unsuru” olarak görüyor. “Denize düşen yılana sarılır” mantığıyla, Batı’ya karşı Çin’in yanında durma mecburiyeti, Doğu Türkistan’daki kardeşlerimizin feryadını duymazdan gelmeyi bir “devlet stratejisi” hâline getirmiştir.

3. Ümmet Şuurunun Ulus Devlet Çıkarlarına Yenilmesi En acısı ise bir zamanlar dünyayı titreten “ümmet” şuurunun, bugün yerini tamamen dar ve bencil “ulus devlet çıkarlarına” bırakmış olmasıdır. Kardeşlik hukuku, devletlerin “ulusal menfaat” tanımı içinde eritilmiş; “Önce benim ekonomim, önce benim güvenliğim” anlayışı, zulmü görmeyi engelleyen bir perdeye dönüşmüştür.

İslam dünyasının sessizliğini “lokal anestezi altındaki vücut”a benzetebiliriz. Efendimiz (S.A.S.), müminleri bir vücudun azalarına benzetmişti. Bir aza ağrısa, bütün vücut uykusuz kalmalıydı. Ancak bugün İslam dünyası, Çin’in sunduğu “Ekonomik Yatırım (Kuşak ve Yol)” şırıngasıyla lokal anestezi altına alınmış durumda. Doğu Türkistan (vücudun kolu) kesiliyor, yakılıyor; fakat kafa (yönetimler) ve diğer azalar (toplumlar), damarlarda gezen o “sıcak para” uyuşturucusu yüzünden acıyı hissetmiyor, tepki veremiyor.

4. Çin’in Sosyal ve Siyasal Nüfuz Operasyonu Çin, sadece ekonomik olarak değil, sivil toplum kuruluşlarından medya organlarına, akademi dünyasından siyasi mekanizmalara kadar her alanda muazzam bir takip ve etkisizleştirme operasyonu yürütüyor. Zulmü dile getiren sesler, bizzat kendi içimizdeki mekanizmalarla susturuluyor veya “marjinal” gösterilerek dezenforme ediliyor.

Sonuç olarak; Doğu Türkistan meselesi, sadece Çin’in bir iç sorunu değil; İslam dünyasının izzet, istiklal ve samimiyet sınavı olarak karşımızda dünden bugüne çözülemeyecek bir problem olarak duruyor.

Peki, Bu Kuşatma Nasıl Yarılır? (Çözüm Önerileri) Zulmü aşikâr kılmak ve bu sessizliği bozmak için şu “müsbet hareket” adımları atılabilir:

1. “Hiss-i Müşterek” İhyası (Duygu Birliği): Gazze için ayağa kalkan meydanlar, Doğu Türkistan için de aynı “insani ve imani” refleksi gösterebilir. Zulmü “Batı’nın bir oyunu” gibi gören sığ bakış açısını, doğrudan mazlumun çığlığıyla yıkabiliriz.
2. Dijital ve Fikri Antivirüs Yazmak: Çin’in dezenformasyonuna karşı, Doğu Türkistan’dan gelen gerçek görüntüleri, şahitlikleri ve raporları içeren “Dijital Hakikat Platformları” kurulabilir. Onların algı operasyonuna, bizim “hakikat operasyonumuz” cevap vermelidir.
3. Ekonomik Alternatifler ve “İzzet” Ekseni: İslam ülkeleri, Çin’e olan göbekten bağımlılığı azaltacak “D-8” benzeri gerçekçi ekonomik iş birliklerini canlandırmalıdır. Bir “pazar” olmaktan çıkıp bir “güç” hâline gelmedikçe masadaki itibarımız Çin’in insafına kalacaktır.
4. Tarih ve Medeniyet Bilinci: Doğu Türkistan’ın, İslam medeniyetinin ve tarihimizin kök hücresi (Kaşgarlı Mahmudlar, Yusuf Has Hacibler yurdu) olduğu bilinci eğitim sistemimize girmelidir. Kökünü unutan ağacın, dalındaki yangını hissetmesi mümkün değildir.

Gazze ve diğer ülkelerdeki kardeşlerimiz gibi Doğu Türkistan’daki kardeşlerimizin feryadı, bizim iman testimizdir. Taha Kılınç Bey’in geçiştirdiği o “neden?” sorusunun cevabı bizde saklı: Biz uyandığımızda, anestezi etkisini yitirdiğinde ve vücut (ümmet) tekrar yekvücut olduğunda; Çin’in ne parası ne de baskısı bu zulmü gizlemeye yetmeyecektir.

Zihinsel İstiklal: Doğu Türkistan’ın Kurtuluş Denklemi Doğu Türkistan ve Gazze’nin hürriyeti, meydanlardaki ses tonumuzdan ziyade, kendi içimizdeki “zihinsel zindandan” çıkış hızımıza bağlıdır. Meseleyi sadece hükümetlerden beklemek, vicdanı rahatlatma amaçlı bir “kolaycılıktır.” Kurtuluş, şu üç stratejik cephede verilecek bir “epistemolojik savaşla” mümkündür:

1. İktisadi Cihat: Maddi İlahı (Parayı) Vurmak Çin’in dini paradır ve onları durduracak tek şey boşalacak kasalarıdır. Türkiye olarak 45 milyar dolarlık ithalata karşı sadece 4 milyar dolarlık ihracat yapmamız, onurlu bir dış politikanın önündeki en büyük “ekonomik prangadır.” Boykot sadece bir malı almamak değil, “ruhunu” (ham madde, limon tuzu, ilaç kimyasalları) yerlileştirmektir. Gıdamızın “kaportası” yerli, “ruhu” (katkı maddesi) Çin menşeli olamaz!

2. Medya ve Müfredat İşgali: Ekran ve Sıra Direnişi Akşamları evimize giren üç saatlik diziler, aile yapımızı atom bombasından daha sistemli bir şekilde tahrip ediyor. “Kurbağa sendromu” ile uyuşturulan toplum, Doğu Türkistan’daki asimilasyonu fark edemez hâle geliyor.

• Çözüm: Vatansever sermaye, tanktan daha etkili olan “senaryo ve kurgu” gücüne yatırım yapmalıdır. Kendi kahramanlarımızı üretmezsek, başkalarının hayat modellerine köle kalırız.

3. Maarif ve Akademik Uyanış MEB’in “Orta Asya” yerine “Türkistan” kavramını merkeze alması, zihinsel prangaları kırmak adına atılmış bir “uyanış fişeğidir.” Ancak bu bir nihayet değil, başlangıç olmalıdır:

• Müfredat: Kaşgarlı Mahmud’un ruhu ile bugünün “dijital zulüm dünyası” arasında bir köprü kurulmalı; EBA üzerinden “Yaşayan Türkistan” interaktif modülleri oluşturulmalıdır.
• Üniversiteler: Konu hamasi nutuklardan kurtarılmalı; Çin’in uyguladığı “biyometrik veri hırsızlığı” ve “dijital diktatörlük” modelleri üzerine akademik kürsüler kurulmalıdır.

Taha Kılınç’ın sarsıcı sunumunda deşifre edilen o “sağır edici sessizliğin” temelinde, Çin’in ekonomik tahakküm ve “yumuşak güç” enstrümanlarıyla kurguladığı profesyonel bir uyutma politikası yatmaktadır; bu sessizlik, sadece bir ilgisizlik değil, zihinlerimize zerk edilen ontolojik bir narkozun neticesidir. Çin’in “maddi ilahı” olan ticaretin ve aradaki devasa dış ticaret açığının İslam coğrafyasını birer “pazar” ve “borçlu” hâline getirmesi, sömürge düzeninin sadece toprakta değil, sofradaki kimyasaldan ekrandaki kurguya kadar her alanda kök salmasına yol açmıştır. Bu sinsi kuşatmayı kırmanın yegâne yolu, pasif birer seyirci olmayı bırakıp bizi kendi kavramlarımızdan ve fıtratımızdan koparan bu küresel sömürü mekanizmasını fark ederek “tahkiki bir şuur” ile uyanmaktır; zira biz kendi dünyamızı —yani ekranımızı, okulumuzu ve soframızı— mânâ-yı harfî nuruyla yeniden inşa etmedikçe, ne Çin’in ne de başka bir şer odağının ördüğü o zihinsel duvarlar yıkılacaktır; çünkü günümüz dünyasında gerçek savaşlar artık tankla değil, şuur ve öz kimlikle kazanılmaktadır.

Sunumu izlemek için: https://www.youtube.com/watch?v=56a9BVnNHWA